Home Λίστα μελών Υποστήριξη Δωρεάν περιεχόμενο Επικοινωνία Στατιστικά στοιχεία Downloads RSS / XML About
Κατηγορία: Αρθρογραφία Δορυφορική Τηλεόραση
Πώς ρυθμίζεται απλά το τόξο ενός κινητού κατόπτρου
Η κίνηση ενός κατόπτρου δεξιά και αριστερά του γεωγραφικού νότου και η λήψη των ανάλογων θέσεων του «δορυφορικού ορίζοντα», βασίζονται σε έννοιες όπως αζιμούθιο, ανύψωση, γεωγραφικό μήκος και πλάτος, μαγνητικός και πραγματικός νότος αλλά και γεωστατικό τόξο. Έννοιες που ομολογουμένως μπορεί να ηχούν λίγο περίεργα στα αυτιά μας, αλλά στη πραγματικότητα δεν είναι παρά τα μόνα δυνατά «εργαλεία» μας, αν επιθυμούμε γρήγορα και απλά να εγκαταστήσουμε ένα κινητό κάτοπτρο στη ταράτσα του σπιτιού μας.

Ως απαραίτητα εργαλεία για την εγκατάσταση ενός κατόπτρου, εκτός των μηχανολογικών εργαλείων, τρυπάνι-βίδες,-στηρίγματα, θεωρούνται επιπλέον και ένα αλφάδι, μία πυξίδα, ένα κλινόμετρο και ένας μετρητής εντάσεως σήματος. Οι προϋποθέσεις που πρέπει να έχει η ταράτσα στην οποία έχουμε σκοπό να εγκαταστήσουμε το κάτοπτρο, είναι να έχει καθαρή οπτική επαφή με το νότο, όσο το δυνατόν μεγαλύτερη οπτική γωνία δεξιά και αριστερά αυτού, καθώς και επίπεδη επιφάνεια για την στήριξη του κατόπτρου (έχουμε βέβαια την δυνατότητα να εγκαταστήσουμε σταθερό αλλά ακόμα και κινητό κάτοπτρο σε πλαϊνό τοίχο, πράγμα όμως που δεν θα το προτείναμε).

Λίγη θεωρία ….
Το γεωγραφικό πλάτος και μήκος έχουν τιμές σε μοίρες. Το πρώτο παίρνει τιμή μηδέν (0) επάνω στον ισημερινό και θετικές τιμές με χαρακτήρα βόριο ή νότιο ανάλογα σε ποιο ημισφαίριο της γης βρίσκεται το σημείο που είμαστε. Το δεύτερο παίρνει την τιμή μηδέν επάνω στον μεσημβρινό που περνά από το Greenwich της Αγγλίας και έχει θετικές τιμές με χαρακτήρα ανατολικό ή δυτικό ανάλογα (π.χ Αλεξανδρούπολη Γ.Π 40.83 Β , Γ.Μ 25.88 Α / Καλαμάτα Γ.Π 37.3 Β , Γ.Μ 22.08 Α).
Τις παραπάνω τιμές όπως και κάποιες άλλες, για το αζιμούθιο καθώς και την ανύψωση του σταθερού κατόπτρου με σκοπό την λήψη κάποιου δορυφόρου, τις παίρνουμε εύκολα από έτοιμους πίνακες για κάθε πόλη της Ελλάδος. Στο περιοδικό έχουμε κατά καιρούς δημοσιεύσει τέτοιους πίνακες.
Στην εγκατάσταση ενός σταθερού κατόπτρου τα πράγματα είναι κάπως απλά. Από την στιγμή που γνωρίζουμε την γωνία για το αζιμούθιο ενός δορυφόρου είναι εύκολο με την πυξίδα να βρούμε την θέση λήψης του κατόπτρου. Αυτό που πρέπει να προσέξουμε είναι μία λεπτομέρεια που έχει να κάνει με την διαφορά που έχει ο πραγματικός νότος από τον μαγνητικό που δείχνει η πυξίδα. Στην Ελλάδα η διαφορά αυτή έχει ένα εύρος της τάξης των 2.2 εως 3.3 μοιρών ανατολικότερα. Έτσι για παράδειγμα η πυξίδα μας δείχνει τον μαγνητικό νότο στις 180 μοίρες ο πραγματικός νότος είναι από 2.2 έως 3.3 μοίρες ανατολικότερα ανάλογα με το σημείο της Ελλάδας που είμαστε. Για παράδειγμα λοιπόν όσο αφορά την λήψη του δορυφόρου ASTRA στην Αθήνα έχουμε αζιμούθιο 187,3 μοίρες και διαφορά πραγματικού νότου από τον μαγνητικό 2,6 μοίρες. Εμείς πρέπει να στοχεύσουμε το κάτοπτρό μας στις 184,7 μοίρες τις πυξίδας.
Στην περίπτωση που θέλουμε λήψη πολλών δορυφόρων πρέπει αντί του σταθερού κατόπτρου να εγκαταστήσουμε ένα κινητό σύστημα λήψης. Η διαφορά του σταθερού από το κινητό κάτοπτρο είναι αρκετά μεγάλη όσον αφορά τα μηχανολογικά και τα ηλεκτρονικά μέρη. Στην εξωτερική μονάδα λήψης το κάτοπτρο έχει εντελώς διαφορετική βάση στήριξης και κίνησης που ονομάζεται polar moumt. Ένα μοτέρ είναι απαραίτητο για την κίνηση του κατόπτρου στο γεωστατικό τόξο . To moter αυτό ονομάζεται actuator και ουσιαστικά κινεί μέσα έξω μία βέργα η οποία με την σειρά της κινεί το κάτοπτρο.

Εγκατάσταση και ρύθμιση του τόξου
Η ρύθμιση μίας polar mount βάσης απαιτεί λεπτομέρεια στις κινήσεις μας. Το πρώτο πράγμα που πρέπει να προσέξουμε είναι η βάση εδάφους πάνω στη οποία θα εγκατασταθεί η βάση polar mount του κατόπτρου να είναι απόλυτα κάθετη. Στη συνέχεια μελετάμε την βάση polar mount και βρίσκουμε τα σημεία ρύθμισης της γωνίας ανύψωσης του πολικού άξονα (polar axis elevation angle) και της γωνίας διόρθωσης ή παρέκκλισης (declination angle) εικόνα 1. Στην πραγματικότητα έχουμε σε πίνακες έτοιμες τις γωνίες που πρέπει να εφαρμόσουμε στα δύο αυτά σημεία ώστε το κάτοπτρο να κινείται σωστά επάνω στο γεωστατικό τόξο. Από την στιγμή λοιπόν που γνωρίζουμε το γεωγραφικό πλάτος του σημείου της Ελλάδας που είμαστε μπορούμε απευθείας από τον πίνακα να έχουμε τις τιμές των δύο παραπάνω γωνιών εύκολα. (π.χ το γεωγραφικό πλάτος της Αθήνας είναι 37,98ο Βόρεια , έτσι έχουμε αμέσως την γωνία ανύψωσης του πολικού άξονα – polar elevation angle στις 51,36ο και την γωνία παρέκκλισης- declination offset angle στις 5,39ο ). Εφαρμόζουμε με την βοήθεια του κλινομέτρου τις δύο γωνίες με όση μεγαλύτερη ακρίβεια μπορούμε στις θέσεις ρύθμισης (προσοχή στη περίπτωση του κινητού offset κατόπτρου αφαιρούμε την γωνία offset που μας δίνει ο κατασκευαστής). Σε αυτό το σημείο έχουμε στην ουσία την ακριβή κίνηση του κατόπτρου επάνω στο γεωστατικό τόξο. Μας μένει μόνο λοιπόν στη συνέχεια να βρούμε το γεωστατικό τόξο δηλαδή τον πραγματικό νότο. Την ρύθμιση αυτή την κάνουμε έμμεσα με την βοήθεια των στοιχείων ενός δορυφόρου που απέχει αρκετά μακριά από τον νότο. Μπορούμε να κάνουμε χρήση του TURKSAT στις 42 μοίρες ανατολικά ο οποίος δίνει και αρκετά δυνατό σήμα στην Ελλάδα. Από τα στοιχεία του δορυφόρου αυτού όσο αφορά την Αθήνα που φέραμε ως παράδειγμα εγκατάστασης του κινητού κατόπτρου λίγο πριν, χρειαζόμαστε μόνο την απόλυτη-πραγματική ανύψωση (apex elevation angle – EL). Οπότε τοποθετούμε στο δεξιό άκρο εφαπτόμενο στην εμπρόσθια όψη του κατόπτρου το κλινόμετρο (με τη βοήθεια μίας βέργας η οποία θα εφάπτεται σε δύο κοντινά σημεία του κυκλικού δίσκου και επάνω της θα είναι το κλινόμετρο) και στέφουμε το κινητό μέρος της βάσης polar mount (δηλαδή στρέφουμε το κάτοπτρο επάνω στο τόξο) μέχρι το κλινόμετρο να δείξει την τιμή της γωνίας ανύψωσης του κατόπτρου στο δορυφόρο που θέλουμε (ο TURKSAT στην Αθήνα έχει γωνία ανύψωσης 42 μοίρες). Για να γίνει αυτή η κίνηση χρησιμοποιούμε μία μεταλλική ράβδο που συνοδεύει το κάτοπτρο από το εργοστάσιο και μπαίνει στη θέση του μοτέρ (actuator) μέχρι να τελειώσει η ρύθμιση του polar mount. Σφίγγουμε λοιπόν την βάση polar mount ώστε να μείνει σταθερή στη θέση αυτή και τοποθετούμε το LNB πλέον επάνω στο κάτοπτρο. Το κάτοπτρό μας τώρα κινείται μόνο στο οριζόντιο επίπεδο δηλαδή η βάση polar mount σφιγμένη κάνει μόνο οριζόντια κίνηση επάνω στη βάση εδάφους. Είμαστε έτοιμη να βρούμε το τόξο με τη βοήθεια του δορυφόρου που έχουμε ρυθμίσει πριν από λίγο. Συνδέουμε λοιπόν τον μετρητή σήματος στο LNB και στρέφουμε το κάτοπτρο μας δεξιά ή αριστερά ανάλογα με το σημείο που βρισκόταν όση ώρα κάναμε τις ρυθμίσεις μέχρι να πάρουμε μέγιστο σήμα από τον δορυφόρο που έχουμε ρυθμίσει. Από τη στιγμή που έχουμε στα χέρια μας πυξίδα, μπορούμε να ελέγξουμε την ορθότητα της θέσης του κατόπτρου όσο αφορά τον ορίζοντα και το νότο. Αν δεν είμαστε και πολύ σίγουροι για το αποτέλεσμα της λήψης ελέγχουμε κάτω στον δέκτη μας αν έχουμε εικόνες από τον επιθυμητό δορυφόρο. Τη στιγμή αυτή είμαστε σίγουροι ότι το κάτοπτρο είναι ρυθμισμένο σωστά και μπορεί να λάβει όλους τους δορυφόρους του ορίζοντα αν έχουμε σωστά εφαρμοσμένες στην βάση polar mount όλες τις γωνίες. Επειδή όμως είναι δύσκολο σε κάθε μοντέλο κατόπτρου να εφαρμόσουμε όλα τα στοιχεία με ακρίβεια (πολλές φορές τα μηχανολογικά μέρη δεν βοηθούν και τόσο) κάνουμε κάποιες επιπλέον μικρορυθμίσεις στις γωνίες της βάσης. Ο κανόνας είναι ότι διαλέγουμε ένα δορυφόρο κοντά στην μέγιστη απόλυτη ανύψωση του γεωστατικού τόξου (π.χ για την Ελλάδα ο ARABSAT ή ο ASTRA είναι πολύ κοντά) και εκεί κάνουμε την μικροδιόρθωση που μπορεί τυχόν να χρειαστεί η γωνία της πολικής ανύψωσης (polar elevation angle) ενώ διαλέγουμε ένα δορυφόρο αρκετά δυτικά και έναν ανατολικά για τυχόν μικροδιόρθωση της γωνίας παρέκκλισης (declination angle). Για να βρούμε ποια μικρορύθμιση απαιτείται στη βάση ώστε το κάτοπτρο να κινείται λαμβάνοντας σωστά όλους τους δορυφόρους του τόξου, ξεσφίγγουμε λίγο την βέργα που είναι στη θέση του μοτέρ και κινούμε το κάτοπτρο σε ένα δυτικό δορυφόρο (π.χ ένας δυτικός δυνατός για την Ελλάδα είναι ο TELSTAR 11 – 37,5 δυτικά), εκεί σφίγγουμε πάλι τη βέργα σταθερά στο μέγιστο σήμα του μετρητή σήματος και πιέζουμε το κάτοπτρο ελαφρά πρώτα προς τα κάτω και ύστερα προς τα πάνω ελέγχοντας αν έχουμε αύξηση του σήματος. Αν έχουμε αύξηση τότε σημειώνουμε προς τα πού είναι η αύξηση (π.χ προς τα επάνω). Μετακινούμαστε στον ανατολικό δορυφόρο και ελέγχουμε ανάλογα και εκεί την λήψη. Αν η αύξηση είναι προς τα πάνω και εδώ τότε αυτό σημαίνει δύο πράγματα. Το ένα είναι να έχουμε μεγάλη γωνία παρέκκλισης (οπότε στην ανατολή και στη δύση να πέφτει το κάτοπτρο χαμηλότερα από το τόξο) και το άλλο είναι να έχουμε ρυθμίσει μικρή γωνία πολικής ανύψωσης πράγμα που θα φανεί αν δοκιμάσουμε να κάνουμε λήψη ενός δορυφόρου κοντά στο μέγιστη ανύψωση του τόξου (π.χ τον ARABSAT ή τον ASTRA).Στην περίπτωση που ανατολικά το σήμα αυξάνει προς τα κάτω τότε έχουμε πρόβλημα στο αζιμούθιο και πρέπει να διορθώσουμε λίγο την οριζόντια γωνία προς τα αριστερά. Κινούμε λοιπόν το κάτοπτρο σε ένα από αυτούς τους δορυφόρους και σφίγγουμε την βάση πάλι στο μέγιστο σήμα που θα μας δώσει ο μετρητής σήματος. Πιέζουμε ξανά το κάτοπτρο ελαφρά επάνω και κάτω και βλέπουμε αν έχουμε αύξηση του σήματος. Αν η αύξηση είναι προς τα επάνω τότε σε συνδυασμό με την αύξηση προς τα επάνω που είχαμε τέρμα δυτικά του τόξου καταλαβαίνουμε ότι πρέπει να αυξήσουμε λίγο μόνο την γωνία πολικής ανύψωσης ώστε όλο το τόξο λήψης του κατόπτρου να ανέβει λίγο ψηλότερα. Αν δεν έχουμε καμία μεταβολή σημαίνει το μόνο που έχουμε να κάνουμε είναι να μειώσουμε λίγο την γωνία παρέκκλισης ώστε το κάτοπτρο να μην πέφτει χαμηλά κατά την κίνηση στα δυτικά όπως είχαμε πριν Αν γίνει αυτό πρέπει να μειώσουμε και λίγο την γωνία ανύψωσης ώστε να επανέρθουμε στον επιθυμητό ύψος. Αν τέλος έχουμε αύξηση του σήματος προς τα κάτω τότε πρέπει να πειράξουμε και τις δύο γωνίες, δηλαδή και να μειώσουμε την πολική ανύψωση και να μειώσουμε και την γωνία παρέκκλισης ώστε το τόξο να «ισιώσει» θα λέγαμε απλά, δηλαδή να κατέβει λίγο η κορυφή του και ταυτόχρονα να ανέβουν λίγο οι άκρες του. Αυτή η τελευταία περίπτωση θέλει συνεχόμενες μεταβάσεις του κατόπτρου από τον TELSTAR 11 στα δυτικά στον ARABSAT 26 Ανατολικά ή το ASTRA ώστε να ελέγχουμε κάθε μικρή αλλαγή στις δύο γωνίες τι αποτέλεσμα επιφέρει.
Αφού είμαστε σίγουροι κάποια στιγμή ότι το κάτοπτρο κινείται σωστά και έχει τη μέγιστη δυνατή λήψη από όλους τους δορυφόρους τότε τοποθετούμε το μοτέρ στη θέση της μεταλλικής βέργας (στην Ελλάδα πάντα δεξιά της βάσης όπως βλέπουμε το κάτοπτρο από πίσω) προσέχοντας να είναι τέρμα κλειστό το μπράτσο κίνησής του, και το κάτοπτρο μας να είναι λίγο δυτικότερα από τον πιο δυτικό δορυφόρο που θέλουμε να έχουμε λήψη. Μετά την σύνδεση του μοτέρ θέτουμε τα όρια δυτικό και ανατολικό του τόξου που θα έχουμε λήψη (κάτι που εξαρτάται από την κατασκευή της βάσης polar mount), και είμαστε έτοιμοι να ερευνήσουμε και να βάλουμε στη μνήμη του positioner ένα-ένα όλους τους δορυφόρους του τόξου.
Μετά το πέρας των εργασιών ρύθμισης της βάσης, δεν πρέπει να ξεχάσουμε να σφίξουμε πολύ καλά τις βίδες στήριξης αν θέλουμε το κάτοπτρο μας να μην χάσει τις ρυθμίσεις του μετά από ένα δυνατό αέρα (κάτι που βέβαια λογικό να γίνει μόνο αν κάποια στιγμή ο αέρας ξεπεράσει το επίπεδο αντοχής που ορίζει ο κατασκευαστής του). Επίσης κατά τακτά χρονικά διαστήματα να λιπαίνουμε τα σημεία κίνησης της βάσης polar mount καθώς και να ελέγχουμε τα καλώδια τροφοδοσίας του μοτέρ αλλά και του μηχανικού ή μαγνητικού πολωτή της χοάνης
Home Page
  Εκτύπωση     Αποστολή     Σχολιασμός  
Το άρθρο αυτό δεν έχει σχολιαστεί από κανέναν επισκέπτη
Γράψτε το σχόλιο σας
Τίτλος σχολίου

Κυρίως μήνυμα

Ονοματεπώνυμο

e-mail



Παρακαλώ συμπληρώστε το εξαψήφιο κείμενο
όπως το βλέπετε στην εικόνα (πεζά / κεφαλαία).



Για να εμφανιστούν τα σχόλια σας, θα πρέπει να εγκριθούν από τους αρμόδιους διαχειριστές του web site.
Δορυφορική Τηλεό...

  Κεραίες λήψης δορυφορικών σημάτων

  Λήψη 16 δορυφόρων με την βοήθεια κατόπτρου Torroidal

  Κίνηση κατόπτρου μέχρι 1.2 μέτρα διάμετρο μέσω USALS

Σύνθετη αναζήτηση
Χρήστης:
Κωδικός:
Αυτή την στιγμή υπάρχουν on-line οι παρακάτω χρήστες
Διαχειριστές 0
Επισκέπτες 72
Σύνολο Χρηστών 72
Current language: Greek Select Language: English
Επανασυντονισμός δέκτη

  
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
25 26 27 28 29 30 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 1
2
3
4
5
Προσωπικά δεδομένα : Όροι χρήσης
© Sat.gr. All rights reserved. 2007